5 traditionele indonesische gerechten om zelf te maken

Indonesische gerechten zelf maken klinkt misschien ingewikkeld, maar dat valt eigenlijk reuze mee. De meeste recepten zijn verrassend toegankelijk en de ingrediënten vind je tegenwoordig gewoon bij de supermarkt. Wat je wel nodig hebt is een beetje geduld en de juiste kruiden. Dan maak je thuis gerechten die qua smaak niet onderdoen voor wat je in restaurants krijgt. Deze vijf klassiekers zijn perfect om mee te beginnen.

Waarom zelf koken leuker is dan je denkt

Indonesische gerechten zelf maken heeft iets magisch. Die geur van knoflook en gember die door je huis trekt terwijl je aan het koken bent, daar word je vanzelf vrolijk van. En het mooie is dat je precies kunt bepalen hoe pittig of mild je het wilt hebben. Niet iedereen houdt van heel scherp eten, dus zelf aan de slag gaan betekent dat je het perfect kunt afstemmen. Ook qua ingrediënten heb je controle. Geen rare toevoegingen of E-nummers, gewoon verse producten die je zelf uitkiest. Bovendien is het gewoon leuk om te doen. Experimenteren met kruiden, nieuwe smaken ontdekken en uiteindelijk iets op tafel zetten waar iedereen van geniet. Dat geeft voldoening op een manier die kant-en-klaar eten gewoon niet heeft. En eerlijk gezegd hoef je geen chefkok te zijn. De meeste Indonesische gerechten zijn vrij simpel, ze vragen alleen wat tijd. Maar tijd in de keuken is ook ontspannend. Zeker als je het een keer of twee gedaan hebt en weet hoe het moet.

1. Rendang, tijdrovend maar zo de moeite waard

Rendang is het paradepaardje als je Indonesische gerechten zelf gaat maken. Iedereen kent het, maar weinig mensen durven het thuis te proberen. Best zonde eigenlijk, want het recept is niet moeilijk. Het kost alleen wel een paar uur. Rundvlees gaat de pan in met kokosmelk, laos, citroengras, rode pepers en een hele lijst aan kruiden. Dan laat je het sudderen tot de kokosmelk bijna helemaal ingekookt is en het vlees uiteen valt van zachtheid. Het komt oorspronkelijk uit West-Sumatra, van de Minangkabau mensen, en hun versie is nog veel pittiger dan wat wij hier gewend zijn. Maar dat is juist het voordeel van zelf koken. Jij bepaalt hoeveel sambal erin gaat. Voor kinderen of mensen die niet van scherp houden kun je het mild houden. Voor liefhebbers van pittig voeg je gewoon meer pepers toe. De diepte van smaak krijg je echter alleen door dat lange sudderen. Geen snelkookpan trucjes of andere shortcuts. Gewoon tijd en aandacht. Als je het eenmaal geproefd hebt zoals het hoort, begrijp je waarom dit gerecht zo iconisch is. Bij Tempo Doeloe maken we het ook op deze traditionele manier, al hebben we natuurlijk wel grotere pannen dan de gemiddelde thuiskeuken.

2. Gado gado, gezond en makkelijk te variëren

Wanneer je vegetarische Indonesische gerechten zelf wilt maken, is gado gado een uitstekende keuze. Het is eigenlijk een lauwwarme groentesalade met pindasaus. Simpel, maar zo lekker als je het goed doet. Sperziebonen, wortel, kool, taugé en komkommer vormen meestal de basis. Kook de groenten kort, ze moeten nog bite hebben. Slap gekookte groente is vies, dus hou het in de gaten. Dan heb je de pindasaus. Dat is waar het hem echt in zit. Echte pindakaas zonder toegevoegde suiker is het startpunt. Daar gaat sambal bij voor de pit, ketjap manis voor zoetheid, limoensap voor frisheid en een beetje water om het de goede consistentie te geven. Roer het glad en warm het op tot het lekker dik en romig is. Leg de groenten op een bord, giet de warme saus erover en garneer met een gekookt ei en wat kroepoek. Klaar ben je. Het is gezond, vullend en je kunt het helemaal aanpassen aan wat je lekker vindt of wat er toevallig in de koelkast ligt. Aubergine, tofu, tempeh, het kan er allemaal bij. Zo’n gerecht is perfect voor doordeweeks wanneer je snel iets op tafel wilt maar wel iets met karakter.

3. Nasi goreng, restjes die relevant worden

Nasi goreng is waarschijnlijk het meest toegankelijke als je begint met Indonesische gerechten zelf maken. Iedereen kent het en het is verrassend makkelijk. Het enige wat je echt nodig hebt is rijst van de dag ervoor. Verse gekookte rijst wordt een blubber wanneer je het probeert te bakken. Koude rijst uit de koelkast werkt perfect. Verhit een wok of grote pan tot het echt gloeiend heet is. Bak wat knoflook en ui aan, gooi de rijst erbij en blijf roeren. Ketjap manis geeft die zoete, donkere kleur en smaak. Sambal zorgt voor pit. Klop een ei erdoor en laat het stollen tussen de rijst. Verder kun je toevoegen wat je wilt. Stukjes kip, garnalen, prei, paprika, het maakt allemaal uit. In Indonesië eten mensen dit zelfs als ontbijt, met een gebakken ei bovenop en wat kroepoek ernaast. Voor Nederlanders is het meer avondeten, maar timing maakt niet uit. Het is snel, betaalbaar en je maakt de keuken leeg van restjes. Win win situatie. De truc is echt dat hoge vuur. Je wilt die rokerige woksmaak. Laag vuur geeft gewoon warme rijst, niet gebakken rijst. En dat verschil proef je meteen.

4. Saté ajam, barbecue met een twist

Saté is zo’n gerecht dat iedereen lekker vindt. En zelf Indonesische gerechten maken zoals saté ajam is makkelijker dan je denkt. Snij kipfilet in blokjes, niet te groot maar ook niet te klein. Maak een marinade van ketjap manis, geraspte knoflook, verse gember, wat koriander en een beetje olie. Meng de kip erdoor en laat het minimaal een paar uur intrekken. Liefst een hele nacht, dan trekt de smaak echt het vlees in. Rijg de stukjes aan satéprikkers en leg ze op de barbecue of onder de grill. Keer regelmatig tot alles mooi bruin is maar niet droog. Dan die pindasaus weer. Ja, je merkt het al, pindasaus komt vaak terug in de Indonesische keuken. Maak het zoals bij gado gado, maar misschien iets dikker voor bij saté. Serveer de spiesjes met de saus ernaast en wat gebakken uitjes erover. Op feestjes zijn ze altijd populair. Veel lekkerder dan die kant-en-klare saté uit de supermarkt waar niemand echt enthousiast over is. Als je catering in Amsterdam of andere steden organiseert, staat saté ook altijd op het menu. Het is gewoon een winnaar.

5. Sajoer lodeh, mild en romig

Voor wie zachte smaken prefereert is sajoer lodeh perfect. Dit is een van die Indonesische gerechten die je zelf kunt maken zonder dat het pittig wordt. Het is eigenlijk groente gestoofd in kokosmelk met milde kruiden. Aubergine, wortel, sperziebonen, kool en soms wat tofu of tempeh gaan de pan in. De kokosmelk wordt op smaak gebracht met wat laos, citroengras en een beetje kurkuma. Geen sambal nodig, het gaat hier juist om die romige, zachte basis. Laat het een kwartiertje pruttelen tot de groenten gaar maar niet slap zijn. Serveer het bij witte rijst of als onderdeel van een rijsttafel. Het is een fijne tegenhanger wanneer je verder veel pittige gerechten op tafel hebt. Ook voor mensen die net beginnen met de Indonesische keuken is dit een veilige optie. Geen verrassingen, gewoon goed en gezond eten. Bovendien is het budgetvriendelijk. Seizoensgroenten zijn goedkoop en kokosmelk kost ook niet veel. Je hebt voor een paar euro een pan vol die makkelijk vier personen voedt. Dat is een stuk voordeliger dan catering in Rotterdam bestellen, al scheelt het natuurlijk wel in tijd en moeite.

Kruiden en ingrediënten die je nodig hebt

Wanneer je serieus wilt beginnen met Indonesische gerechten zelf maken, zijn er een paar basisingrediënten die je altijd in huis moet hebben. Ketjap manis staat bovenaan de lijst. Die zoete sojasaus is essentieel voor nasi goreng, saté en veel andere recepten. Sambal oelek geeft de pit, en je doseert zelf hoeveel je gebruikt. Trassi, dat is garnalenpasta, voegt umami toe aan gerechten. Het ruikt sterk wanneer je het bakt, maar de smaak die het geeft is onmisbaar. Dan heb je verse kruiden. Laos lijkt op gember maar smaakt frisser en pittiger. Citroengras geeft die typische citrussmaak zonder zuur te zijn. Limoenblaadjes kun je vaak vinden bij de toko, en ze houden zich goed in de vriezer. Kokosmelk is natuurlijk ook belangrijk. Niet die light versie, maar gewoon volle kokosmelk. Anders krijg je niet die romige textuur die je wilt. Kurkuma voor de kleur en wat extra smaak. Knoflook en gember zijn vanzelfsprekend, die gebruik je waarschijnlijk toch al vaak. Met deze basis kun je al heel veel kanten op. Misschien kost de eerste boodschap wat meer omdat je alles in één keer koopt, maar deze ingrediënten blijven lang goed. En ze zijn niet eens zo duur wanneer je bedenkt hoeveel gerechten je ermee kunt maken.

Klaar voor je eerste Indonesische kookavontuur?

Nu je weet welke Indonesische gerechten je zelf kunt maken zonder al te veel gedoe, is het tijd om te beginnen. Kies een gerecht dat je aanspreekt, haal de ingrediënten en reserveer wat tijd. Zet wat muziek op, neem er de tijd voor en geniet van het proces. Het hoeft niet meteen perfect te zijn. Eerste keer koken van iets nieuws is altijd een beetje zoeken. Misschien is je rendang nog niet zo zacht als je wilt, of je nasi goreng iets te zout. Dat geeft niet, volgende keer weet je beter hoe het moet. Koken is oefening, net als alles. Heb je vragen over bepaalde technieken of ingrediënten? Bij de toko’s waar je boodschappen doet kunnen ze vaak helpen. Die mensen kennen hun producten en hebben meestal wel tips. Of vraag het aan vrienden die ook graag Indonesisch koken. Recepten delen en samen koken is sowieso leuker dan in je eentje worstelen met iets nieuws. En wanneer je echt vastloopt of gewoon geen zin hebt in het gedoe, weet je waar je terecht kunt voor goede Indonesische catering. Maar probeer het in elk geval een keer. Want dat moment dat je die eerste perfecte rendang op tafel zet, dat is echt de moeite waard.

Veelgestelde vragen

Waar vind ik de specifieke kruiden voor Indonesisch koken?

De meeste basisingrediënten zoals ketjap manis, sambal en kokosmelk vind je tegenwoordig gewoon bij de Albert Heijn of Jumbo. Voor de meer specifieke dingen zoals laos, citroengras, trassi en limoenblaadjes moet je naar een toko. Die zitten in vrijwel elke grotere stad. In de Randstad heb je er genoeg, maar ook in andere regio’s kom je ze tegen. Online bestellen kan natuurlijk ook, al is vers altijd beter voor kruiden. Vraag in de toko gerust om advies, ze helpen meestal graag.

Is Indonesisch koken erg tijdrovend?

Dat hangt af van wat je maakt. Nasi goreng en gado gado zijn binnen een halfuur klaar, inclusief voorbereiding. Rendang daarentegen vraagt drie tot vier uur sudderen. Saté is snel gemaakt maar je moet de kip wel eerst laten marineren, bij voorkeur een paar uur of langer. Plan dus vooruit wanneer je iets wilt maken dat marineren of lang koken vraagt. Voor doordeweeks zijn de snellere gerechten handiger, de tijdrovende dingen bewaar je voor het weekend.

Kan ik Indonesische gerechten van tevoren maken?

Veel gerechten worden zelfs beter wanneer ze een dag hebben gestaan. Rendang, daging smoor en sajoer lodeh kun je prima een dag van tevoren maken. De smaken trekken dan nog beter in. Nasi goreng maak je beter vers, net als saté van de grill. Pindasaus kun je wel van tevoren maken en in de koelkast bewaren. Warm het dan voor serveren even op. Voor feestjes is dit ideaal, dan heb je de dag zelf minder stress.

Moet Indonesisch eten altijd pittig zijn?

Nee, absoluut niet. Veel mensen denken dat, maar de Indonesische keuken heeft ook genoeg milde gerechten. Sajoer lodeh, ayam opor en daging smoor zijn allemaal zacht van smaak. Je bepaalt zelf hoeveel sambal je gebruikt. Voor kinderen of mensen die niet van scherp houden kun je gerechten heel mild maken. De basis smaken van kokosmelk, ketjap en kruiden zijn niet pittig. De sambal voeg je toe naar smaak, of je zet het er gewoon los bij zodat iedereen zelf kan beslissen.